1022389

Các bệnh có thể dự phòng bằng vắc-xin: Bệnh uốn ván

20/11/2018 15:08

Bệnh uốn ván là một bệnh cấp tính do ngoại độc tố (tetanus exotoxin) của vi khuẩn uốn ván (Clostridium tetani) phát triển tại vết thương trong điều kiện yếm khí. Các triệu chứng của bệnh được biểu hiện là những cơn co cứng cơ kèm theo đau, trước tiên là các cơ nhai, cơ mặt, cơ gáy và sau đó là cơ toàn thân.

Tác nhân gây bệnh

Là trực khuẩn uốn ván (Clostridium tetani), gram dương, di động tương đối trong môi trường yếm khí. Trực khuẩn thường tạo nha bào hình cầu tròn ở dạng tự do hoặc ở một đầu của tế bào trực khuẩn có hình dùi trống. Vi khuẩn uốn ván chết ở 56°C nhưng nha bào uốn ván rất bền vững. Nha bào còn khả năng gây bệnh uốn ván sau 5 năm tồn tại trong đất. Các dung dịch sát trùng như phenol, formalin có thể diệt nha bào sau 8-10 tiếng. Nha bào chết sau khi đun sôi 30 phút.

 

Nha bào uốn ván xâm nhập cơ thể qua các vết thương sâu bị nhiễm đất bẩn.

Nguồn truyền nhiễm

Trực khuẩn uốn ván tồn tại trong ruột của súc vật, nhất là trong ruột các đại gia súc ăn cỏ như ngựa, trâu, bò..., kể cả người, tại đây, vi khuẩn cư trú một cách bình thường, không gây bệnh.

Nha bào uốn ván có thể tìm thấy trong đất và các đồ vật bị nhiễm phân súc vật hoặc phân người. Nha bào uốn ván có mặt ở mọi nơi trong môi trường tự nhiên và có thể gây nhiễm cho tất cả các loại vết thương.

Thời gian ủ bệnh: Thường từ 3 - 21 ngày. Cũng có thể từ 1 ngày cho tới vài tháng, phụ thuộc vào đặc điểm, độ lớn và vị trí vết thương. Thời gian ủ bệnh trung bình khoảng 10 ngày. Hầu hết các trường hợp bệnh xuất hiện trong vòng 14 ngày. Nói chung, các vết thương bị nhiễm bẩn nặng thì thời gian ủ bệnh ngắn hơn và bệnh cũng nặng hơn, tiên lượng xấu hơn.

Thời kỳ lây truyền: Bệnh uốn ván, kể cả uốn ván sơ sinh (UVSS), xảy ra tản phát đối với những người chưa được miễn dịch đầy đủ do ngẫu nhiên bị nhiễm nha bào uốn ván. Đây là bệnh nhiễm khuẩn không lây truyền trực tiếp từ người này sang người khác.

Phương thức lây truyền

Thông qua nha bào, uốn ván xâm nhập cơ thể qua các vết thương sâu bị nhiễm đất bẩn, bụi đường, phân người hoặc súc vật, qua các vết rách, vết bỏng, vết thương dập nát, vết thương nhẹ hoặc do tiêm chích nhiễm bẩn. Đôi khi có trường hợp uốn ván sau phẫu thuật, nạo thai trong những điều kiện không vệ sinh. Có trường hợp tổ chức của cơ thể bị hoại tử và các dị vật xâm nhập vào cơ thể bị nhiễm bẩn tạo ra môi trường yếm khí cho các nha bào uốn ván phát triển.

Trẻ sơ sinh bị UVSS là do nha bào uốn ván xâm nhập qua dây rốn trong khi sinh đẻ vì cắt rốn bằng dụng cụ bẩn hoặc sau khi sinh, trẻ không được chăm sóc rốn sạch sẽ và băng đầu rốn bị cắt không vô khuẩn nên đã bị nhiễm nha bào uốn ván.

Triệu chứng

Đau, co cứng cơ (cứng cổ, hàm và cơ bụng), khó nuốt, uống sặc, sốt, co giật và co thắt. Đối với uốn ván sơ sinh: trẻ bỏ bú, khít hàm, co cứng toàn thân. Biến chứng: gãy xương, khó thở, tử vong.

 

Vi khuẩn uốn ván (Clostridium tetani).

Các biện pháp dự phòng

Tiêm vắc-xin phòng uốn ván để chủ động phòng uốn ván cho mẹ và UVSS cho con vì miễn dịch của người mẹ do vắc-xin có giá trị phòng được UVSS cho con.

Gây miễn dịch rộng rãi cho mọi người bằng vắc-xin uốn ván, nhất là các đối tượng có nguy cơ mắc cao, kể cả những người khi khỏi bệnh uốn ván. Trẻ em dưới 1 tuổi sẽ được tiêm vắc-xin phối hợp phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan b và viêm phổi/màng não do vi khuẩn Hib.

Phụ nữ có thai cần có miễn dịch cơ bản bằng 2 liều vắc-xin uốn ván cách nhau tối thiểu 1 tháng. Liều thứ 2 phải tiêm trước khi sinh 1 tháng. Những lần có thai sau cần tiêm nhắc lại 1 liều uốn ván trước khi sinh 1 tháng.

Phụ nữ tuổi sinh đẻ cần được tiêm 3 liều uốn ván, liều 2 cách liều 1 tối thiểu 1 tháng, liều 3 cách liều 2 tối thiểu 6 tháng.

Hiệu lực và thời gian bảo vệ

Tiêm đủ mũi có thể bảo vệ trên 95% cho người được tiêm, tiêm cho bà mẹ để bảo vệ cho con tùy thuộc vào số mũi tiêm. 3 mũi tiêm có giá trị bảo vệ từ 3-5 năm, 4 mũi tiêm có giá trị bảo vệ trên 10 năm.

Chống chỉ định

Khuyến cáo không tiêm cho các trường hợp dị ứng nặng (sốc phản vệ) sau mũi tiêm trước hoặc với bất cứ thành phần nào của vắc-xin. Có thể hoãn tiêm đối với các trường hợp trước đây từng bị phản ứng dị ứng hay rối loạn thần kinh sau khi tiêm vắc-xin, đang bị sốt, nhiễm trùng cấp tính hay đang có đợt tiến triển của bệnh mạn tính.

Tác dụng không mong muốn

Phản ứng thông thường: đau, sưng, nóng tại chỗ tiêm; chóng mặt, sốt nhẹ, quấy khóc; thường hết sau 1- 2 ngày.

Phản ứng nặng: Rất hiếm gặp sốc phản vệ.

Lưu ý: Không được tiêm bắp cho người bị rối loạn chảy máu như hemophili hoặc giảm tiểu cầu.

(Theo tài liệu Dự án TCMR và sách Khuyến cáo sử dụng vắc-xin cho mọi lứa tuổi ở Việt Nam)

TIN KHÁC

Bé trai hôn mê vì hóc chả cá viên, cha mẹ ghi nhớ cách dưới đây để cứu con

Bé trai hôn mê vì hóc chả cá viên, cha mẹ ghi nhớ cách dưới đây để cứu con  

Khi đang ăn ở trường học, bé trai ở Hưng Yên bất ngờ hóc viên chả cá gây ngừng thở, ngừng tuần hoàn khiến trẻ ngã vật ra. Các cô giáo đã nhanh chóng thực hiện thủ thuật Heimlich đẩy dị vật ra, sau đó đưa trẻ đi cấp cứu.

Cơ thể nhiễm độc thì gan bị tổn thương đầu tiên, hãy ghi nhớ 5 việc để 'nuôi' gan an toàn

Cơ thể nhiễm độc thì gan bị tổn thương đầu tiên, hãy ghi nhớ 5 việc để 'nuôi' gan an toàn  

Đây là 5 giải pháp hữu ích giúp bạn chăm sóc gan hiệu quả mà chưa cần đến các biện pháp phức tạp. Bạn có thể thực hiện sớm trước khi bệnh gan xuất hiện.

Cẩn trọng phòng ngừa loài ký sinh trùng 'đào hang đẻ trứng' trên da người

Cẩn trọng phòng ngừa loài ký sinh trùng 'đào hang đẻ trứng' trên da người  

Sau khi xâm nhập vào da ký chủ, loài ký sinh trùng này phá hủy mô dưới da làm thức ăn và đào đường hầm để làm nơi cư ngụ. Điều kiện thuận lợi cho chúng 'đào đường hầm' là vào ban đêm, mỗi ngày đào được khoảng 3-5mm.

Chỉ vì muỗi cắn, người đàn ông khỏe mạnh bỗng bị chết não sau 9 ngày bởi loại virus nguy hiểm này

Chỉ vì muỗi cắn, người đàn ông khỏe mạnh bỗng bị chết não sau 9 ngày bởi loại virus nguy hiểm này  

Một người đàn ông ở Michigan đã rất khỏe mạnh trước khi bị một con muỗi cắn làm lây nhiễm loại virus nguy hiểm đến mức gây chết não.

Một người phụ nữ có máu bỗng biến thành màu xanh sau khi dùng kem gây tê để chữa đau răng

Một người phụ nữ có máu bỗng biến thành màu xanh sau khi dùng kem gây tê để chữa đau răng  

Da và móng tay của cô cũng chuyển sang màu xanh - một dấu hiệu cho thấy cơ thể không nhận đủ oxy.

Nam giới 'yêu' quá nhiều sẽ làm 'hao' thận nhanh chóng, bổ thận thế nào cho hiệu quả?

Nam giới 'yêu' quá nhiều sẽ làm 'hao' thận nhanh chóng, bổ thận thế nào cho hiệu quả?  

Thận là cơ quan quan trọng hàng đầu trong cơ thể tác động tới sức khỏe của chúng ta. Nam giới quá 'lao lực' trong chuyện ấy cũng có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Ăn gì bổ thận?

Cô gái trẻ 24 tuổi bụng to nhanh bất thường chỉ trong 2 tháng, hoá ra thủ phạm là thứ này

Cô gái trẻ 24 tuổi bụng to nhanh bất thường chỉ trong 2 tháng, hoá ra thủ phạm là thứ này  

Bệnh nhân trẻ phát hiện khối u lớn vùng hạ sườn trái, có thể tự sờ thấy được. Khối lớn ngày càng to dần khiến bệnh nhân đau tức, sút cân đi khám được chẩn đoán ung thư.

Sự cố y khoa gây tổn hại cho hàng triệu người bệnh mỗi năm

Sự cố y khoa gây tổn hại cho hàng triệu người bệnh mỗi năm  

Ngày 19-9, tại TPHCM, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam (WHO) tổ chức hội thảo 'Tập huấn Triển khai và xây dựng hướng dẫn về an toàn người bệnh và phòng ngừa sự cố y khoa'.

Phòng cơn hen ở trẻ như thế nào?

Phòng cơn hen ở trẻ như thế nào?  

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ngày nay có khoảng 10% số trẻ em dưới 15 tuổi bị suyễn. Hen suyễn để lại nhiều di chứng cho trẻ nên việc phòng bệnh là quan trọng.

Xem tiếp

goto top

Cơ quan chủ quản: Công ty Truyền thông Viettel (Viettel Media) – Chi nhánh Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội.

Giấy phép: 357/GP-TTĐT do Sở TT&TT Hà Nội cấp ngày 25/01/2017

Địa chỉ liên hệ: Tòa nhà The Light, KĐT Trung Văn, đường Tố Hữu, Nam Từ Liêm, Hà Nội.

Trụ sở: Số 1 Giang Văn Minh, Kim Mã, Ba Đình, Hà Nội

Fax: 04.62695160

Hotline: 198 (Miễn phí)

Người chịu trách nhiệm quản lý nội dung: Ông Võ Thanh Hải

Liên hệ quảng cáo: 0969.16.17.18

Mail: hoptac@viettel.com.vn