1094368

Thanh đại - vị thuốc trị sưng viêm, nhiễm trùng

24/03/2019 15:04

Theo Đông y, thanh đại vị mặn, tính hàn; vào kinh can; tác dụng thanh nhiệt giải độc, lương huyết tiêu ban, được dùng làm thuốc chữa sốt, giải độc, viêm hạnh nhân (viêm VA), cam tẩu mã; chữa viêm lợi chảy máu...

Liều dùng: 2 - 8g. Thanh đại trong đông y được xếp vào nhóm thuốc thanh nhiệt giải độc, có tác dụng hạ sốt và kháng khuẩn rất tốt.Trong đó nổi bật nhất, được biết đến nhiều nhất với các bài thuốc trị quai bị và ban đỏ.

Thanh đại còn có tên khác là bột chàm. Tên khoa học: Indigo Naturalis (bột màu xanh tự nhiên). Thanh đại là sản phẩm được điều chế từ nhiều cây: chàm mèo: Strobilanthes cusia Bremek., họ ô rô (Acanthaceae); chàm: Indigofera tinctoria L., họ đậu (Fabaceae); bản lam căn: Isatis indigotica Fort. hoặc Isatis tictoria L., họ chữ thập (Brassicaceae); nghể chàm: Polygonum tinctorium Lour., họ rau răm (polygonaceae).

Theo Đông y, thanh đại vị mặn, tính hàn; vào kinh can; tác dụng thanh nhiệt giải độc, lương huyết tiêu ban, được dùng làm thuốc chữa sốt, giải độc, viêm hạnh nhân (viêm VA), cam tẩu mã; chữa viêm lợi chảy máu... Liều dùng: 2 - 8g. Do vị thuốc khó tan trong nước nên thường làm thành thuốc bột hoặc cho vào thuốc thang. Thanh đại là thành phần chính của thuốc cam (có màu xanh) trong các phòng mạch của lương y để chữa các chứng bệnh trên.

 

Cách bào chế

Theo Trung Y: dùng Thanh đại vào thuốc uống trong phải đánh tan vào trong nước rồi chắt lấy thứ nước trong ở trên, bỏ thứ lắng đọng ở dưới, đó là chất vôi đá, nhiều quá độc. Nếu dùng vào thuốc chữa ngoài không cần phải thủy phi.

Theo kinh nghiệm Việt Nam: Thủy phi, bỏ phần nhẹ nổi ở trên, bỏ cả phần nặng nằm dưới, chỉ lấy phần ở giữa. Để lắng, gạn lấy cặn, phơi khô tán bột dùng.

Bột chàm chế từ lá cây chàm nhuộm.Bột khô, mịn, xanh da trời, trong, bóng không lẫn tạp chất là tốt.Có người làm giả bằng một chất hóa học. Bột chàm thật cho vào tay xát mát, còn thứ giả không mát, không trơn.

Bảo quản: nên giữ ở bình đậy kín cho khỏi ẩm mốc, tránh ánh sáng.

Kiêng ky: bệnh trúng hàn và không có thực nhiệt, đều kiêng dùng.

Theo Y học cổ truyền: thuốc có tác dụng thanh nhiệt giải độc, tán phù, lương huyết. Chủ trị các chứng: Can nhiệt kinh giật, nhiệt khái đờm đặc, thấp chẩn, lở mồm, huyết nhiệt phát ban, chảy máu cam, quai bị, ung nhọt.

Dược lý hiện đại cho thấy:

- Thành phần chủ yếu: glucozit gọi là Indican. Khi thủy phân Indican sẽ cho glucoza và Indoxyl, chất này oxy hóa sẽ cho indigotin.Indigotin bị khử trong môi trường kiềm sẽ cho Leucoindigo không có màu. Theo sách Dược lý học của Trung Quốc: Thanh đại có 2 chất chính là: Điện lam 5 - 8% và Điện ngọc hồng 0,1%. Điện ngọc hồng (đã chế được bằng phương pháp nhân tạo) có tác dụng ức chế mạnh tế bào ung thư.

- Nước sắc Thanh đại có tính kháng khuẩn đối với tụ cầu khuẩn vàng, trực khuẩn Shigella, phẩy khuẩn tả.

- Điện lam có tác dụng bảo vệ gan.

Thanh đại kết hợp băng phiến trị quai bị trẻ em

Thanh đại được dùng để chữa các bệnh

Giải độc trị nhọt

Trị các bệnh ngoài da, sưng nóng, đau ngứa, chảy nước: thanh đại 8g, thạch cao 16g, hoạt thạch 16g, hoàng bá 8g. Các vị nghiền mịn, trộn đều, thêm một lượng vaselin, đánh kỹ, bôi vào chỗ đau.

Trị viêm tuyến mang tai cấp tính trẻ em (quai bị): thanh đại và ít băng phiến. Chế với nước ấm, bôi vào chỗ đau.

Lương huyết, tiêu ban: phát ban do nhiệt độc, huyết nhiệt gây thổ huyết, đổ máu cam.

Trị ban đỏ do nhiễm hàn: thanh đại 8g. Uống với nước.

Trị ho ra đờm có máu, đờm huyết do giãn phế quản: thanh đại 12g, cáp phấn 12g. Nghiền bột mịn.Mỗi lần dùng 2 - 4g, uống với nước, ngày 2 lần.Nếu huyết nhiệt gây thổ huyết, chảy máu cam, có thể dùng thanh đại hoặc kết hợp với bồ hoàng, hoàng cầm.

Thanh nhiệt giải nắng

Trị cảm nóng, tiểu tiện ít mà đỏ: thanh đại 63g; cam thảo 63g; hoạt thạch 63g. Nghiền chung thành bột; mỗi lần 12 - 30g. Sắc hoặc pha với nước.

Chữa viêm gan cấp và mạn tính: thanh đại 12g; bạch phàn 24g. Nghiền thành bột mịn.Ngày 3 lần, mỗi lần 2g.

Chữa viêm răng lợi, hầu họng

Thuốc cam xanh: bạch phàn 20g, thanh đại 80g, ngũ bội tử 20g, băng phiến 2g. Thuốc bôi chữa viêm lợi, ngứa nhức chân răng, sâu răng; chảy máu, cam miệng, cam mũi trẻ em.Thuốc này không có asen và chì nên được Bộ Y tế cấp phép lưu hành.

Thuốc cam tẩu mã: hoàng bá 12g; hoàng liên 16g; thanh đại 20g; đinh hương 12g; đại hồi 4g; nhân trung bạch 20g; bạch phàn 12g. Dạng thuốc bột, đắp chỗ lợi sưng đau. Ngày làm 3 - 4 lần.

Kiêng kỵ: do tính rất hàn nên không phải thực nhiệt không dùng.

TIN KHÁC

Giải quyết quyền lợi BHYT khi người bệnh chuyển tuyến

Giải quyết quyền lợi BHYT khi người bệnh chuyển tuyến  

Cơ sở KCB căn cứ vào Giấy chuyển tuyến khám, chữa bệnh để giải quyết quyền lợi cho người có thẻ BHYT theo quy định hiện hành.

TP.HCM: Người nhà, trẻ nhỏ 'đua' nhau nhập viện mỗi ngày do nắng nóng kéo dài

TP.HCM: Người nhà, trẻ nhỏ 'đua' nhau nhập viện mỗi ngày do nắng nóng kéo dài  

TP.HCM và nhiều tỉnh, TP thuộc khu vực Nam Bộ đang bước vào thời kì cao điểm của nắng nóng. Sự thay đổi về thời tiết đã khiến cho người già, trẻ nhỏ nhập viện vì các bệnh đường hô hấp gia tăng.

Rụng tóc có nên cấy tóc?

Rụng tóc có nên cấy tóc?  

Tôi bị rụng tóc rất nhiều, tóc yếu và thưa, dù tôi mới chưa đến 40. Tôi đã uống, bôi nhiều loại thuốc do mọi người mách mà không đỡ. Nghe nói có cách cấy tóc, xin hỏi cách này có hiệu quả không, có bền không?

Dược thiện chữa rối loạn nhịp tim

Dược thiện chữa rối loạn nhịp tim  

Theo Đông y: 'Tâm tàng thần, là đại chủ của lục phủ ngũ tạng, là nguồn gốc của sinh mạng, tâm là nơi biến hóa của thần'.

Làm sao để tránh trầm cảm sau sinh chỉ vì… vết rạn da?

Làm sao để tránh trầm cảm sau sinh chỉ vì… vết rạn da?  

Theo các bác sĩ, việc tăng cân quá nhanh, quá nhiều (thậm chí có người tăng hơn 20kg) là nguyên nhân chính dẫn đến việc rạn da khi mang thai. Chính vì vậy, các mẹ bầu cần hết sức lưu ý chăm sóc sức khỏe và làn da trong thai kỳ để mẹ xinh, con khỏe.

Đánh răng không súc miệng - bí kíp chữa sâu răng 'kịch độc': BS nha khoa khuyến cáo gì?

Đánh răng không súc miệng - bí kíp chữa sâu răng 'kịch độc': BS nha khoa khuyến cáo gì?  

Cách đánh răng 'rút gọn', đánh răng với kem có Fluoride trong 2 phút, không súc miệng hết sâu răng đang là một mẹo cực hot trên mạng xã hội.

600 hộ dân nghèo Cà Mau được khám bệnh, cấp thuốc miễn phí

600 hộ dân nghèo Cà Mau được khám bệnh, cấp thuốc miễn phí  

Ngày 20-4, các y bác sĩ Trường Đại học Y dược TP HCM thành lập tổ khám bệnh, tư vấn và phát thuốc miễn phí cho 600 dân nghèo trên địa bàn ba xã của TP Cà Mau là Hoà Tân, Hoà Thành và Định Bình.

Thuốc bổ và những công dụng độc đáo, phong phú

Thuốc bổ và những công dụng độc đáo, phong phú  

Y học cổ truyền gọi thuốc bổ nghĩa là 'bổ cái hư' và 'ích cái tổn', Có tác dụng nâng cao chính khí của cơ thể bị suy nhược về các mặt âm, dương, khí, huyết và tân dịch.

9 sai lầm thường gặp khi dùng bao cao su

9 sai lầm thường gặp khi dùng bao cao su  

Bao cao su còn được gọi là bao dương vật, túi cao su, capote (tiếng Pháp), hay condom (tiếng Anh), được dùng để giảm khả năng mang thai, rủi ro mắc các loại bệnh lây lan qua đường tình dục (STI), nhất là bệnh lậu, giang mai và HIV.

Kinh hãi bé trai 7 tuổi bị u hắc tố khổng lồ 'ăn' cả lưng

Kinh hãi bé trai 7 tuổi bị u hắc tố khổng lồ 'ăn' cả lưng  

Sau sinh, bé trai có một khối u nhỏ có lông xuất hiện ở vùng lưng, khối u ngày càng lớn. Vài tháng gần đây, khi bé 7 tuổi, khối u to rất nhanh và nổi cộm gần trọn bề mặt da lưng với kích thước khoảng 30 x 30 cm.

Xem tiếp

goto top

Cơ quan chủ quản: Công ty Truyền thông Viettel (Viettel Media) – Chi nhánh Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội.

Giấy phép: 357/GP-TTĐT do Sở TT&TT Hà Nội cấp ngày 25/01/2017

Địa chỉ liên hệ: Tòa nhà The Light, KĐT Trung Văn, đường Tố Hữu, Nam Từ Liêm, Hà Nội.

Trụ sở: Số 1 Giang Văn Minh, Kim Mã, Ba Đình, Hà Nội

Fax: 04.62695160

Hotline: 198 (Miễn phí)

Người chịu trách nhiệm quản lý nội dung: Ông Võ Thanh Hải

Liên hệ quảng cáo: 0969.16.17.18

Mail: hoptac@viettel.com.vn