1094368

Thanh đại - vị thuốc trị sưng viêm, nhiễm trùng

24/03/2019 15:04

Theo Đông y, thanh đại vị mặn, tính hàn; vào kinh can; tác dụng thanh nhiệt giải độc, lương huyết tiêu ban, được dùng làm thuốc chữa sốt, giải độc, viêm hạnh nhân (viêm VA), cam tẩu mã; chữa viêm lợi chảy máu...

Liều dùng: 2 - 8g. Thanh đại trong đông y được xếp vào nhóm thuốc thanh nhiệt giải độc, có tác dụng hạ sốt và kháng khuẩn rất tốt.Trong đó nổi bật nhất, được biết đến nhiều nhất với các bài thuốc trị quai bị và ban đỏ.

Thanh đại còn có tên khác là bột chàm. Tên khoa học: Indigo Naturalis (bột màu xanh tự nhiên). Thanh đại là sản phẩm được điều chế từ nhiều cây: chàm mèo: Strobilanthes cusia Bremek., họ ô rô (Acanthaceae); chàm: Indigofera tinctoria L., họ đậu (Fabaceae); bản lam căn: Isatis indigotica Fort. hoặc Isatis tictoria L., họ chữ thập (Brassicaceae); nghể chàm: Polygonum tinctorium Lour., họ rau răm (polygonaceae).

Theo Đông y, thanh đại vị mặn, tính hàn; vào kinh can; tác dụng thanh nhiệt giải độc, lương huyết tiêu ban, được dùng làm thuốc chữa sốt, giải độc, viêm hạnh nhân (viêm VA), cam tẩu mã; chữa viêm lợi chảy máu... Liều dùng: 2 - 8g. Do vị thuốc khó tan trong nước nên thường làm thành thuốc bột hoặc cho vào thuốc thang. Thanh đại là thành phần chính của thuốc cam (có màu xanh) trong các phòng mạch của lương y để chữa các chứng bệnh trên.

 

Cách bào chế

Theo Trung Y: dùng Thanh đại vào thuốc uống trong phải đánh tan vào trong nước rồi chắt lấy thứ nước trong ở trên, bỏ thứ lắng đọng ở dưới, đó là chất vôi đá, nhiều quá độc. Nếu dùng vào thuốc chữa ngoài không cần phải thủy phi.

Theo kinh nghiệm Việt Nam: Thủy phi, bỏ phần nhẹ nổi ở trên, bỏ cả phần nặng nằm dưới, chỉ lấy phần ở giữa. Để lắng, gạn lấy cặn, phơi khô tán bột dùng.

Bột chàm chế từ lá cây chàm nhuộm.Bột khô, mịn, xanh da trời, trong, bóng không lẫn tạp chất là tốt.Có người làm giả bằng một chất hóa học. Bột chàm thật cho vào tay xát mát, còn thứ giả không mát, không trơn.

Bảo quản: nên giữ ở bình đậy kín cho khỏi ẩm mốc, tránh ánh sáng.

Kiêng ky: bệnh trúng hàn và không có thực nhiệt, đều kiêng dùng.

Theo Y học cổ truyền: thuốc có tác dụng thanh nhiệt giải độc, tán phù, lương huyết. Chủ trị các chứng: Can nhiệt kinh giật, nhiệt khái đờm đặc, thấp chẩn, lở mồm, huyết nhiệt phát ban, chảy máu cam, quai bị, ung nhọt.

Dược lý hiện đại cho thấy:

- Thành phần chủ yếu: glucozit gọi là Indican. Khi thủy phân Indican sẽ cho glucoza và Indoxyl, chất này oxy hóa sẽ cho indigotin.Indigotin bị khử trong môi trường kiềm sẽ cho Leucoindigo không có màu. Theo sách Dược lý học của Trung Quốc: Thanh đại có 2 chất chính là: Điện lam 5 - 8% và Điện ngọc hồng 0,1%. Điện ngọc hồng (đã chế được bằng phương pháp nhân tạo) có tác dụng ức chế mạnh tế bào ung thư.

- Nước sắc Thanh đại có tính kháng khuẩn đối với tụ cầu khuẩn vàng, trực khuẩn Shigella, phẩy khuẩn tả.

- Điện lam có tác dụng bảo vệ gan.

Thanh đại kết hợp băng phiến trị quai bị trẻ em

Thanh đại được dùng để chữa các bệnh

Giải độc trị nhọt

Trị các bệnh ngoài da, sưng nóng, đau ngứa, chảy nước: thanh đại 8g, thạch cao 16g, hoạt thạch 16g, hoàng bá 8g. Các vị nghiền mịn, trộn đều, thêm một lượng vaselin, đánh kỹ, bôi vào chỗ đau.

Trị viêm tuyến mang tai cấp tính trẻ em (quai bị): thanh đại và ít băng phiến. Chế với nước ấm, bôi vào chỗ đau.

Lương huyết, tiêu ban: phát ban do nhiệt độc, huyết nhiệt gây thổ huyết, đổ máu cam.

Trị ban đỏ do nhiễm hàn: thanh đại 8g. Uống với nước.

Trị ho ra đờm có máu, đờm huyết do giãn phế quản: thanh đại 12g, cáp phấn 12g. Nghiền bột mịn.Mỗi lần dùng 2 - 4g, uống với nước, ngày 2 lần.Nếu huyết nhiệt gây thổ huyết, chảy máu cam, có thể dùng thanh đại hoặc kết hợp với bồ hoàng, hoàng cầm.

Thanh nhiệt giải nắng

Trị cảm nóng, tiểu tiện ít mà đỏ: thanh đại 63g; cam thảo 63g; hoạt thạch 63g. Nghiền chung thành bột; mỗi lần 12 - 30g. Sắc hoặc pha với nước.

Chữa viêm gan cấp và mạn tính: thanh đại 12g; bạch phàn 24g. Nghiền thành bột mịn.Ngày 3 lần, mỗi lần 2g.

Chữa viêm răng lợi, hầu họng

Thuốc cam xanh: bạch phàn 20g, thanh đại 80g, ngũ bội tử 20g, băng phiến 2g. Thuốc bôi chữa viêm lợi, ngứa nhức chân răng, sâu răng; chảy máu, cam miệng, cam mũi trẻ em.Thuốc này không có asen và chì nên được Bộ Y tế cấp phép lưu hành.

Thuốc cam tẩu mã: hoàng bá 12g; hoàng liên 16g; thanh đại 20g; đinh hương 12g; đại hồi 4g; nhân trung bạch 20g; bạch phàn 12g. Dạng thuốc bột, đắp chỗ lợi sưng đau. Ngày làm 3 - 4 lần.

Kiêng kỵ: do tính rất hàn nên không phải thực nhiệt không dùng.

TIN KHÁC

Điều kỳ diệu với mẹ con sản phụ ung thư di căn não

Điều kỳ diệu với mẹ con sản phụ ung thư di căn não  

Các bác sĩ của bệnh viện Phụ sản Trung ương vừa mổ cứu thành công bé gái nặng 2kg từ người mẹ bị ung thư vú di căn não. Điều may mắn và thành công nữa, là sức khỏe của sản phụ sau khi rơi vào hôn mê, hiện tại đã ổn định và đáp ứng điều trị rất tốt.

Malaysia ghi nhận trường hợp bại liệt đầu tiên sau gần 3 thập kỷ

Malaysia ghi nhận trường hợp bại liệt đầu tiên sau gần 3 thập kỷ  

Một em bé 3 tháng tuổi đến từ thành phố Tuaran, bang Sabah trên đảo Borneo đã có xét nghiệm dương tính với bệnh bại liệt vào ngày 6/12 sau khi nhập viện với các triệu chứng bị sốt và yếu cơ.

Công bố nguồn nhiễm khuẩn Whitmore tại gia đình có 3 con tử vong ở Sóc Sơn

Công bố nguồn nhiễm khuẩn Whitmore tại gia đình có 3 con tử vong ở Sóc Sơn  

Kết quả xét nghiệm mẫu đất lấy trong khu vực sinh hoạt của gia đình có 3 trẻ tử vong vì nhiễm khuẩn Whitmore cho thấy nguồn lây bệnh là từ đất và nước.

'Cuộc yêu' sẽ đau đớn dữ dội nếu như chị em mắc phải căn bệnh này, đặc biệt là vào đông

'Cuộc yêu' sẽ đau đớn dữ dội nếu như chị em mắc phải căn bệnh này, đặc biệt là vào đông  

Một trong những lo lắng của phụ nữ mọi lứa tuổi là chứng khô âm đạo. Tuy nhiên, vào tiết trời đông lạnh thế này thì nó sẽ còn nặng hơn nữa nếu không chăm sóc 'cô bé' đúng cách.

Chuyên gia y tế cảnh báo nguy cơ virus gây chết người Nipah bùng phát

Chuyên gia y tế cảnh báo nguy cơ virus gây chết người Nipah bùng phát  

Virus Nipah hiện chỉ giới hạn ở Nam Á và Đông Nam Á, song virus này có nguy cơ trở thành dịch bệnh nghiêm trọng do loài dơi Pteropus chuyên ăn quả mang virus gây bệnh được phát hiện ở nhiều nơi.

Bé trai 4 tuổi bị tổn thương nghiêm trọng vùng kín vì thảm xốp - món đồ mà rất nhiều gia đình mua cho trẻ dùng

Bé trai 4 tuổi bị tổn thương nghiêm trọng vùng kín vì thảm xốp - món đồ mà rất nhiều gia đình mua cho trẻ dùng  

Bác sĩ sau khi hỏi han tường tận thì đi đến kết luận, chính món đồ mà gia đình thường dùng ở nhà đã gây ra hậu quả ấy cho đứa trẻ.

Cẩn trọng với bệnh lao ở thai phụ

Cẩn trọng với bệnh lao ở thai phụ  

Bệnh lao là một bệnh truyền nhiễm và đặc biệt nguy hiểm ở phụ nữ mang thai - đối tượng có sức đề kháng yếu dễ bị vi khuẩn lao tấn công. Hơn nữa, khi người mẹ mắc bệnh lao rất dễ dàng lây sang con ngay cả khi đang trong thời kỳ bào thai (lao bẩm sinh).

Dịch cúm vào mùa, bác sĩ khuyên các bậc phụ huynh cách phòng tránh

Dịch cúm vào mùa, bác sĩ khuyên các bậc phụ huynh cách phòng tránh  

Thời điểm này đang vào ca điểm dịch cúm mùa, các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương đã có khuyến cáo bậc cha mẹ phòng tránh cho con em mình.

Vaccine phòng HIV có thể được ra mắt năm 2021

Vaccine phòng HIV có thể được ra mắt năm 2021  

Đại dịch HIV có thể sắp bị đẩy lùi khi loại vaccine phòng virus gây căn bệnh thế kỷ đầu tiên có thể được ra mắt sớm nhất trong năm 2021. Một loại vaccine có hiệu quả điều trị phần nào căn bệnh HIV cũng sẽ là một 'bước đột phá chấn động' và 'thực sự sẽ có sức mạnh để thay đổi quỹ đạo của dịch bệnh'.

Khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con

Khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con  

Kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở của thành phố Hồ Chí Minh mới công bố cho thấy, tổng tỷ suất sinh của thành phố năm 2018 là 1,33 con/phụ nữ, rất thấp so với mức sinh thay thế của cả nước là 2,1 con/phụ nữ, tác động thiếu tích cực đến các biến động dân số khác.

Xem tiếp

goto top

Cơ quan chủ quản: Công ty Truyền thông Viettel (Viettel Media) – Chi nhánh Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội.

Giấy phép: 357/GP-TTĐT do Sở TT&TT Hà Nội cấp ngày 25/01/2017

Địa chỉ liên hệ: Tòa nhà The Light, KĐT Trung Văn, đường Tố Hữu, Nam Từ Liêm, Hà Nội.

Trụ sở: Số 1 Giang Văn Minh, Kim Mã, Ba Đình, Hà Nội

Fax: 04.62695160

Hotline: 198 (Miễn phí)

Người chịu trách nhiệm quản lý nội dung: Ông Võ Thanh Hải

Liên hệ quảng cáo: 0969.16.17.18

Mail: hoptac@viettel.com.vn